ریشهشناسی و مفهوم کلیدی:
«گوان» به معنای دیدن، مشاهده کردن، سنجیدن و تفکر کردن است. در چین، معبد دائویی را «دائو گوان» مینامند که دقیقاً به معنی «مکان مشاهدهٔ دائو» است.
ایدهنگار آن از دو بخش تشکیل شده است. در سمت چپ، پرندهای با دو چشم باز قرار دارد. نام این پرنده «گوان» است که تلفظ نام ششخطی را میسازد. در بالا-راست، تصویر یک چشم قرار داشت که بعدها، این چشم چرخانده شد و به شکل یک بیضی عمودی در آمد. در زیر این چشم، ایدهنگار «رِن» به معنای «شخص» قرار دارد.
معنای «گوان» و طرح «ایدهنگار» انسانی را نشان میدهد که بینشی بلند، نگرشی ژرف و دیدی وسیع دارد. او با چشمانی باز و از بالا، با دقت، سنجیده و دورنگرانه مشاهده میکند. در سطحی بالاتر، این فضا با در حال بودن یا توجه کامل به حال و خدا رابطهی مستقیمی دارد که خاستگاه ژرفنگری مطرح شده در این وضعیت است. این ژرفنگری امکان درک سازوکارهای عمیق زندگی را فراهم میکند.
ساختارشناسی: کوه بزرگ | زمین (☷) در پایین، باد (☴) در بالا
در مقابل ۱۹ که یک تندر بزرگ بود، ۲۰ در واقع یک «کوه بزرگ» است. در کوهْ خط ینگ بر خطوط یین تسلط دارد که ذهنآگاهی و مشاهدهگری از ویژگیهای بارز آن است. در این وضعیت دو خط ینگ بر خطوط یین تسلط دارند که «مشاهده»، «دیدن» و «سنجیدنی» عمیق و حقیقی را نشان میدهد.
زمین: زمین در پایین علاوه بر پذیرش و حمایت همهجانبه، روانی عمیقاً ساکت و خالی را نشان میدهد.
باد: باد در بالا علاوه بر سازگاری، انعطاف و خستگیناپذیری، نماد تفکر و نفوذ نرم و هدفمند است که وسیع و فراگیر است.
کوه، زمین در پایین و باد در بالا فضای بسیار مطلوبی برای مشاهده، تفکر و تعمق ایجاد میکند که فرد را به الگویی برای دیگران تبدیل میکند.
مرا گفتی بگو چِبْوَد تفکّر / کز این معنی بماندم در تحیّر ــ تفکّر رفتن از باطل(سطح-ظاهر) سوی حق(منشأ-باطن) / به جزو اندر بدیدن کلِّ مطلق ( شیخ محمود شبستری، گلشن راز، بخش تفکر )
ویژگیهای روانی-عملکردی:
حال فرد در این وضعیت، شبیه به حالتی است که در سهخطی کوه تجربه میشود: مسلط بر افکار، ذهنآگاه و بیتوجه به هویت خود یا دیگران. او از درون، کاملاً خالی، ساکت و پذیرا است و از هوشیاری نافذ و استقامت در عمل برخوردار است.
در این حالت فرد ارتباطات و نکاتی را میبیند که از دید دیگران پنهان است. از این رو میتواند سازوکار زندگی و مسائل گوناگون را بهتر درک کند و به دیگران نیز منتقل کند. او این کار را بدون توجه به نفع شخصی یا قضاوت دیگران انجام میدهد و ناخواسته، تأثیری عمیق، مرموز و خودجوش بر پیرامون خود میگذارد.
در همین راستا است که فرد میتواند با مشاهدهٔ جهان بیرون، به درون خود بازگشته و درک کند جهان بیرون، انعکاسی از ذهن خود اوست.
اما باید توجه داشت که این وضعیت از سطح یک کودک نوپا تا عارفی آگاه را در بر میگیرد و هر کس با توجه به وضعیت خود، سطحی از این حالت را تجربه میکند.
سیر معنایی:
هنگامی که آگاهی فرد رشد کرد و بزرگی یافت(۱۹)، فرد میتواند به خوبی و از بالا چیزها را مشاهده کند(۲۰).
گفتارهای شش خطی 20