درباره این کتاب
عنوان اصلی:
I Ging: Das Buch der Wandlungen
ایجینگ: کتاب تغییرات
ریچارد ویلهلم (۱۸۷۳–۱۹۳۰) خاورشناس، مترجم و مبلغ آلمانی بود که پس از سالها زندگی در چین، با همکاری و راهنمایی استاد چینی خود لائو نایشوان نخستین ترجمه و تفسیر جامع ای جینگ را بر پایهٔ سنت تفسیری کلاسیک چین به زبان آلمانی منتشر کرد (۱۹۲۴). این ترجمه برخلاف بسیاری از آثار پیشین غربی که عمدتاً بر جنبههای زبانشناختی یا پیشگویانهی کتاب تمرکز داشتند، کوشید ای جینگ را در بستر زندهٔ سنت فکری و فرهنگی چین معرفی کند و لایههای فلسفی، اخلاقی و حِکمی آن را نیز به خوانندهٔ غربی نشان دهد.
ویلهلم ای جینگ را صرفاً کتابی برای پیشگویی نمیدانست، بلکه آن را بیان فشردهای از نگرش چینی به جهان، انسان و دگرگونی میشمرد؛ نگرشی که بر هماهنگی میان آسمان، زمین و انسان و بر درک الگوهای تحول در طبیعت و زندگی تأکید دارد. از همین رو، ترجمهٔ او بیش از آنکه یک برگردان صرف از متن باشد، تلاشی برای انتقال روح سنت تفسیری چین به زبان و ذهنیت غربی بود.
شهرت جهانی این ترجمه تا اندازهٔ زیادی با استقبال و حمایت کارل گوستاو یونگ گره خورده است. یونگ که سالها با ویلهلم دوستی و همکاری داشت، برای ترجمهی کتابْ مقدمهای مشهور نوشت و ای جینگ را نمونهای برجسته از شیوهای متفاوت در فهم رابطهی میان رخدادها و معنا معرفی کرد؛ دیدگاهی که بعدها با نظریهٔ «همزمانی» (Synchronicity) او پیوند یافت. این مقدمه و نفوذِ فکریِ یونگْ موجب شد ای جینگ در جهانِ غربْ از قالب یک «کتاب فال شرقی» فراتر رود و بهعنوان اثری فلسفی، نمادین و روانشناختی مورد توجه قرار گیرد.
ترجمهٔ ویلهلم ـ که بعدها به وسیلهٔ کری باینز به انگلیسی برگردانده شد ـ همچنان یکی از پرخوانندهترین و تأثیرگذارترین ترجمههای ای جینگ در جهان غرب به شمار میآید و برای بسیاری از خوانندگان غربی، نخستین دریچهٔ آشنایی با این کتاب بوده است.
ویلهلم ای جینگ را صرفاً کتابی برای پیشگویی نمیدانست، بلکه آن را بیان فشردهای از نگرش چینی به جهان، انسان و دگرگونی میشمرد؛ نگرشی که بر هماهنگی میان آسمان، زمین و انسان و بر درک الگوهای تحول در طبیعت و زندگی تأکید دارد. از همین رو، ترجمهٔ او بیش از آنکه یک برگردان صرف از متن باشد، تلاشی برای انتقال روح سنت تفسیری چین به زبان و ذهنیت غربی بود.
شهرت جهانی این ترجمه تا اندازهٔ زیادی با استقبال و حمایت کارل گوستاو یونگ گره خورده است. یونگ که سالها با ویلهلم دوستی و همکاری داشت، برای ترجمهی کتابْ مقدمهای مشهور نوشت و ای جینگ را نمونهای برجسته از شیوهای متفاوت در فهم رابطهی میان رخدادها و معنا معرفی کرد؛ دیدگاهی که بعدها با نظریهٔ «همزمانی» (Synchronicity) او پیوند یافت. این مقدمه و نفوذِ فکریِ یونگْ موجب شد ای جینگ در جهانِ غربْ از قالب یک «کتاب فال شرقی» فراتر رود و بهعنوان اثری فلسفی، نمادین و روانشناختی مورد توجه قرار گیرد.
ترجمهٔ ویلهلم ـ که بعدها به وسیلهٔ کری باینز به انگلیسی برگردانده شد ـ همچنان یکی از پرخوانندهترین و تأثیرگذارترین ترجمههای ای جینگ در جهان غرب به شمار میآید و برای بسیاری از خوانندگان غربی، نخستین دریچهٔ آشنایی با این کتاب بوده است.
شش خطی 53
رشد تدریجی، پیشرفت گامبهگام (Jiàn)
اسامی و مفاهیم دیگر: همکاری درست، برداشتن گامهای لازم برای ازدواج، رشد آهسته و پیوسته، گامهای استوار، نماد پیشرفت تدریجی، نفوذ، رشد، قدم به قدم
معرفی
این ششخطی از دو سهخطی سون(چوب، نفوذ) در بالا، یعنی بیرون، و کِن (کوه، سکون و سکوت) در پایین، یعنی درون تشکیل شده است. درختی بر روی کوه به آرامی، بر اساس قوانین ذاتیاش رشد میکند و در نتیجه از ریشههای محکمی برخوردار میشود. این ایدهی پیشرفتی که اندک اندک و قدم به قدم ایجاد میشود را به دست میدهد. ویژگیهای سهخطیهای این ششخطی نیز به این اشاره دارند: آرامش در سهخطی درونی حفاظی در مقابل کارهای عجولانه است، و در سهخطی بیرونی نفوذ قرار دارد که پیشرفت و توسعه را ممکن میکند.
سنجش:
«پیشرفت». دوشیزهای که به ازدواج در میآید.
خوش اقبالی.
درست و محکم بودن هماهنگ و سودمند است.
خوش اقبالی.
درست و محکم بودن هماهنگ و سودمند است.
رویدادهایی که به رفتن دختر به خانهی بخت میانجامد به آرامی شکل میگیرند و پیش میروند. پیش از ازدواج کارهای بسیاری است که باید انجام شود. این اصل و شیوهی «پیشرفت آهسته و اندک اندک» میتواند در مورد وضعیتهای دیگری هم به کار گرفته شود؛ این شیوه همواره در جایی که موضوعْ روابط درست در همکاری میان افراد است، مثل قرارهای کاری، قابل به کار گیری است. پیشرفت باید طوری صورت گیرد که مسیر مناسب خود را طی کند. رفتار عجولانه عاقلانه نیست. نهایتاً میتوان گفت چنین شیوهای در مورد هر تلاشی برای تأثیر گذاشتن بر دیگران صادق است، زیرا اینجا فاکتور اساسیِ شیوهی درست پیشرفت کردن از طریق پرورش شخصیت (درون) خود است. هیچ تأثیری که برخاسته از رفتارهای آشوبگرانه باشد تأثیر ماندگاری ندارد.
در مسئلهی رشد فردی نیز به همین ترتیب، اگر نتایج پایداری بخواهد به دست بیاید رشد باید از چنین مسیری پیروی کند. ملایمت و نرمشی که قابلیت سازگار شدن دارد اما در عین حال نفوذ پذیر است، فرمی بیرونی است که باید از آرامشی درونی برخیزد.
دقیقاً اندک اندک بودن پیشرفت است که درست و محکم ماندن را ضروری میکند، چون این درست و محکم ماندن است که به تنهایی باعث میشود تا پیشرفتی آهسته به بیحرکتی و پیش نرفتن منحرف نشود.
در مسئلهی رشد فردی نیز به همین ترتیب، اگر نتایج پایداری بخواهد به دست بیاید رشد باید از چنین مسیری پیروی کند. ملایمت و نرمشی که قابلیت سازگار شدن دارد اما در عین حال نفوذ پذیر است، فرمی بیرونی است که باید از آرامشی درونی برخیزد.
دقیقاً اندک اندک بودن پیشرفت است که درست و محکم ماندن را ضروری میکند، چون این درست و محکم ماندن است که به تنهایی باعث میشود تا پیشرفتی آهسته به بیحرکتی و پیش نرفتن منحرف نشود.
متن کنفوسیوس برای ششخطی «53» از کتاب «ریچارد ویلهلم » ثبت نشده است.
تصویر:
یک درخت بر فراز کوه:
نگارهی «پیشرفت».
به این ترتیب انسان برتر در فضایل اخلاقی و حقیقت آنچه هست ایستادگی میکند،
تا آداب و رسوم و سنتها را اصلاح کند.
نگارهی «پیشرفت».
به این ترتیب انسان برتر در فضایل اخلاقی و حقیقت آنچه هست ایستادگی میکند،
تا آداب و رسوم و سنتها را اصلاح کند.
درخت بر فراز کوه از دور دستها دیده میشود و رشد و پیشرفت او بر تمام منظرهی آن منطقه تأثیر میگذارد. درخت مانند گیاهان مردابی به یکباره رشد نمیکند؛ روند رشد آن تدریجی است.
هیچ اثر یا بیداری ناگهانی نیست که تأثیر ماندگاری داشته باشد. پیشرفت باید کاملاً تدریجی باشد و برای رسیدن به چنین پیشرفتی در نگاه عمومی و سنتهای مردم، لازم است شخصیت فرد دارای وزن و توان تأثیر گذاری شود. این چیزی است که از طریق مراقبت و کار مداوم روی رشد درونی به دست میآید.
هیچ اثر یا بیداری ناگهانی نیست که تأثیر ماندگاری داشته باشد. پیشرفت باید کاملاً تدریجی باشد و برای رسیدن به چنین پیشرفتی در نگاه عمومی و سنتهای مردم، لازم است شخصیت فرد دارای وزن و توان تأثیر گذاری شود. این چیزی است که از طریق مراقبت و کار مداوم روی رشد درونی به دست میآید.
خط اول:
غاز وحشی اندک اندک به ساحل نزدیک میشود.
پسر کوچکتر در خطر است.
حرفهایی در مورد او زده میشود (ولی) خطایی در کار نیست.
پسر کوچکتر در خطر است.
حرفهایی در مورد او زده میشود (ولی) خطایی در کار نیست.
سمبل تک تک خطوط این ششخطی مهاجرت تدریجی غاز وحشی است. غاز وحشی سمبل وفاداری زناشویی است، زیرا باور بر این است که این پرنده بعد از مرگ جفت اول خود هیچوقت جفت دیگری انتخاب نمیکند.
خط ابتدایی اولین مکان استراحت را در مهاجرت پرندگان دریایی از آب به سمت ارتفاعات نشان میدهد. آنها به ساحل رسیدهاند. این وضعیت مربوط به مرد جوان تنهایی است که به تازگی مسیر خود را در زندگی پیش گرفته است. از آنجا که هیچکس برای کمک به او نیامده، اولین قدمهای او آرام و پر از تردید بوده و با خطر احاطه شده است. طبیعتاً انتقادات زیادی از او میشود. اما دقیقاً همین سختیها است که او را از کارهای شتابزده باز میدارد و باعث میشود پیشرفت موفقیتآمیزی داشته باشد.
خط ابتدایی اولین مکان استراحت را در مهاجرت پرندگان دریایی از آب به سمت ارتفاعات نشان میدهد. آنها به ساحل رسیدهاند. این وضعیت مربوط به مرد جوان تنهایی است که به تازگی مسیر خود را در زندگی پیش گرفته است. از آنجا که هیچکس برای کمک به او نیامده، اولین قدمهای او آرام و پر از تردید بوده و با خطر احاطه شده است. طبیعتاً انتقادات زیادی از او میشود. اما دقیقاً همین سختیها است که او را از کارهای شتابزده باز میدارد و باعث میشود پیشرفت موفقیتآمیزی داشته باشد.
خط دوم:
غاز وحشی اندک اندک به صخره نزدیک میشود.
مهمانی با غذا و نوشیدنی در آرامش و همبستگی برپاست.
خوش اقبالی همراه با او است.
مهمانی با غذا و نوشیدنی در آرامش و همبستگی برپاست.
خوش اقبالی همراه با او است.
بالای صخره جای امنی در ساحل به حساب میآید. پیشرفت قدم دیگری به جلو برداشته است. بر ناامنی ابتدایی غلبه شده و جایگاه امنی در زندگی به دست آمده و به فرد فرصت کافی برای ادامه دادن به زندگی را میدهد. این موفقیت اولیه مسیری برای فعالیت برای فرد باز میکند که حال خوبی به او داده و باعث میشود با خیال راحت به استقبال آینده برود.
اینطور بیان میشود که غاز وحشی هر زمانی که غذا پیدا کند همراهانش را صدا میزند؛ این سمبل صلح و همبستگی در زمان خوشاقبالی است؛ انسانی که نمیخواهد خوشاقبالی خود را تنها برای خود نگه دارد، بلکه آماده است آن را با دیگران سهیم شود.
اینطور بیان میشود که غاز وحشی هر زمانی که غذا پیدا کند همراهانش را صدا میزند؛ این سمبل صلح و همبستگی در زمان خوشاقبالی است؛ انسانی که نمیخواهد خوشاقبالی خود را تنها برای خود نگه دارد، بلکه آماده است آن را با دیگران سهیم شود.
خط سوم:
غاز وحشی اندک اندک به فلات خشک نزدیک میشود.
مرد میرود و بر نمیگردد.
زن باردار است اما آن را مطرح نمیکند.
بد اقبالی.
گریختن از دست دزدان برای فرد هماهنگ و سودمند است.
مرد میرود و بر نمیگردد.
زن باردار است اما آن را مطرح نمیکند.
بد اقبالی.
گریختن از دست دزدان برای فرد هماهنگ و سودمند است.
فلات خشک و مرتفع برای غاز وحشی مناسب نیست و اگر به آنجا برود مسیرش را گم کرده و راهش دور میشود. این مخالف با قانون طبیعی رشد و پیشرفت است.
در زندگی انسان هم این صادق است. اگر اجازه ندهیم چیزها به آرامی رشد کنند و در عوض، به انتخاب خود و با عجله وارد کشمکشها شویم با بداقبالی روبرو میشویم. اینگونه فرد زندگی خود را به خطر میاندازد و خانوادهی خود را هلاک میکند. به هر حال، این رفتارها اصلاً ضروری نیست؛ چنین پیشامدهایی فقط نتیجهی مخالفت با قانون طبیعی ساختن و رشد کردن است.
اگر کسی عمداً به کشمکشها دامن نزند، و در عوض با تمام نیرو تلاش کند وضعیت خود را حفظ کرده و در برابر حملات ناعادلانه از خود دفاع کند، همه چیز خوب پیش میرود.
در زندگی انسان هم این صادق است. اگر اجازه ندهیم چیزها به آرامی رشد کنند و در عوض، به انتخاب خود و با عجله وارد کشمکشها شویم با بداقبالی روبرو میشویم. اینگونه فرد زندگی خود را به خطر میاندازد و خانوادهی خود را هلاک میکند. به هر حال، این رفتارها اصلاً ضروری نیست؛ چنین پیشامدهایی فقط نتیجهی مخالفت با قانون طبیعی ساختن و رشد کردن است.
اگر کسی عمداً به کشمکشها دامن نزند، و در عوض با تمام نیرو تلاش کند وضعیت خود را حفظ کرده و در برابر حملات ناعادلانه از خود دفاع کند، همه چیز خوب پیش میرود.
خط چهارم:
شش در جایگاه چهارم یعنی:
غاز وحشی به آرامی به درخت نزدیک میشود.
شاید شاخهی پهنی پیدا کند و خطایی رخ ندهد.
غاز وحشی به آرامی به درخت نزدیک میشود.
شاید شاخهی پهنی پیدا کند و خطایی رخ ندهد.
درخت جای مناسبی برای غاز وحشی نیست. اما اگر باهوش باشد، میتواند شاخهی پهن و بزرگی پیدا کند که بتواند با پاهایش روی آن بنشیند. زندگی انسان هم به همین شکل در مسیر رشد و شکل گیری، معمولاً او را با شرایط نامساعدی روبرو میکند که در آن به سختی میتواند به دور از خطر بماند. در چنین شرایطی مهم این است که مراقب و نرمخو باشد. این به او این توانایی را میدهد تا مکان امنی برای خود پیدا کند تا زندگی ادامه پیدا کند، گرچه با خطر احاطه شده باشد.
خط پنجم:
نُه در جایگاه پنجم یعنی:
غاز وحشی اندک اندک به نزدیکی قله میرسد.
زن برای سه سال بچهدار نخواهد شد.
در آخر چیزی نمیتواند مانع او شود.
خوشاقبالی.
غاز وحشی اندک اندک به نزدیکی قله میرسد.
زن برای سه سال بچهدار نخواهد شد.
در آخر چیزی نمیتواند مانع او شود.
خوشاقبالی.
قله جایگاه مرتفعی است. در جایگاه بالا فرد به راحتی میتواند منزوی شود. فرد دقیقاً توسط کسی که به او وابستگی دارد بد قضاوت میشود – زن توسط شوهر، دو دوست، کارمند توسط رئیس. این روشی است که افراد حیلهگر راه خود را به داخل باز میکنند. نتیجه این است که این رابطه نازا میماند و چیزی به دست نمیآید. اما با پیش رفتن در مسیر رشد و پیشرفت چنین کژفهمیهایی برطرف میشوند و اصلاح و موافقت بار دیگر به دست میآید.
خط ششم:
غاز وحشی اندک اندک به ارتفاع ابرها میرسد و از پرهایش میتوان در مراسم رقص مقدس استفاده کرد؛ خوش اقبالی.
اینجا زندگی به پایان خود میرسد. کار انسان به کمال خود میرسد. مسیر به سمت آسمان باز میشود، مثل پرواز غاز وحشی که از زمین بسیار فاصله میگیرد. در آنجا آنها پرواز خود را با نظم دقیقی حفظ میکنند. و اگر پری از آنها بیفتد، میتواند به عنوان زینت بخش مراسم رقص مقدس در معابد استفاده شود. به این ترتیب، زندگی انسانی که خود را کامل طی کرده و در آن به کمال رسیده روشنایی بخش دیگر مردمان زمین میشود که به عنوان الگویی چشم به او دوختهاند.
گفتارهای شش خطی 53
هر یک از این شش خط به مسیر توسعهی تدریجی مربوط میشود. با این حال، خط اول بسیار ضعیف و خط سوم بسیار قوی است؛ از این رو، هیچ یک مسیر مطلوبی برای پیشرفت به شمار نمیآیند. چهار خط دیگر، همگی نشاندهندهی پیشرفت تدریجی هستند که به ترتیبی مناسب به دست میآید. در این مسیر، گاه تسلیم و گاه استوار، هر مرحله مطابق با زمان و شرایط خود انجام میشود و در نهایت، تمامیت و عملکرد بزرگ این توسعهی تدریجی آشکار میگردد. (ییمینگ)
تجربهها و سوالات 53
من در رابطه با کاری سوال کردم کا دقیقا چند سال که طول کشیده به سرانجام برسه که حتی اصلا آغاز نشده ک ...